Havuç Hasadı Nasıl Yapılır?

Maydanozgiller familyasına ait olan havucun üretiminin büyük bir kısmı Avrupa ülkelerinde gerçekleştirilmektedir.

Havuç Hasadı Nasıl Yapılır?

Tarımı yapılan havucun tamamına yakını portakal renkli olup, Hindistan da kırımızı havuç tarımı yapılmaktadır.Portakal renkli havucun tercih edilme sebebi de Mor havuçların içermiş olduğu renk maddelerinin konserve suyuna kötü bir görünüm kazandırması yüzünden  mor havuçlar  sadece taze tüketim amacıyla üretilir olmuştur. Dünyada havuç her mevsimin sebzesi iken, ülkemizde sadece kış sebzesi olarak algılanmaktadır. Havucun şekli çeşitlere göre büyük değişiklik gösterir. Genellikle yenen kısmın tamamı kazık kökten oluşur.Yetişme evresinde herhangi bir şekilde zarar görmediği ve toprak şartları uygun olduğu zaman 70-80 cm kadar derinlere gidebilen bir kazık kök yapısına sahip olmakla birlikte bazı havuç çeşitler inde 40-50 cm gibi derinliklerde kalır.Havucun birinci gelişme döneminde kök sürekli boyuna büyür, enine büyüme çok azdır.Birinci gelişme dönemindeki herhangi bir olumsuzluk havucun boyunun kısa kalmasına sebep olur.Örneğin taşlı topraklarda havuç tarımı bu evrede havuç da eğri büyümeye sebep olur.Bu eğri büyüme hasada kadar devam edeceği için ürünün pazar payını düşürür.

Yine birinci gelişme döneminde bitkinin maruz kalacağı kuraklık da boyunun kısa kalmasına sebep olur.İkinci gelişme döneminde ise boyuna büyüme tamamen durmuş sayılır.Enine büyüme ve depo etme başlar.Yine ikinci gelişme döneminde maruz kalınan düşük sıcaklık, yetersiz güneşlenme, besin maddesi eksikliği havucun ince kalmasına sebep olur.Havuçta oluşan fazla yan kökler istenmez; kaliteyi düşürür, yıkamayı zorlaştırır.Gövde havucun hemen üst kısmında oluşan rozet yapısındaki yaprakların orta kısmından 2. Yılda gelişir. Havuç bitkisi ikinci yılda çiçeklenme gösterir. Çiçekler erselik yapıda olmakla birlikte döllenme pek çok böceğin ve sineklerin yardımı ile olur. Havuç bir serin iklim sebzesidir. Özellikle çimlenme ve sonrasında erken dönemde maruz kaldığı soğuklara karşı dayanıklı olması nedeniyle serin bölgelerimizde erken ilkbahar aylarında, ılıman bölgelerimizde ise kış aylarında rahatça yetiştirilebilmektedir. Havuç yetiştiriciliğinde yağış ve nem çok olumlu etki yapsa da, sürekli yağış üretimi zora sokar, verim azalmasına neden olur. Havuç bir uzun gün bitkisidir. Sıcaklık havuçta renk oluşumuna olumlu etki yapar. Soğuk ve yağışlı geçen üretim sezonlarında açık renk havuç elde edilir. Sıcaklık kök oluşumuna doğrudan etkili olup yüksek sıcaklıklarda havuçta boy kısa kalır. Havuç üretiminin başarısında toprak yapısının önemli bir etkisi vardır.

Toprağın yapısı, toprağın derinliği, toprakta köklerde zarar yapan zararlılardan bulunup bulunmadığı başarıyı etkiler. O sebeple havuç tarımına başlanmadan önce tarımı yapılacak toprak çok iyi incelenmeli toprak zararlılarınca bulaşık topraklardan uzak durulmalıdır.Havuç tohumu geç çimlenen bir tohum olduğu için yabancı otlar tarlada baskın gelebilir.Bunun için de topraktaki yabancı ot varlığı da önemlidir.Uygun çevre koşullarında, killi topraklarda üretilen havuçlarda yüksek verime ulaşılabilmektedir. Ancak killi topraklarda üretilen havuçlarda yıkama önemli zorluklar çıkarır. Bu nedenle bu topraklarda yetiştirilen havuçlar konserve endüstrisinde kullanılır.Havuç tohumu zarar görmeden uzun süre toprakta kalabilir ve şartlar uygun olunca çimlenir. Bu uzun çimlenme süresi içinde yoğun yabancı ot gelişmesi olur. Yabancı ot çimlenme ve gelişmesinin önüne geçmek için ekim sonrasında ve çimlenme öncesinde yabancı ot ilacı kullanmak başarıyı arttırır. Çimlenme tamamlandıktan ve bitkiler 2-3 hakiki yapraklı olduktan sonra seyreltme yapılır. Ancak bu seyreltme döneminde tarlada alıkonulacak bitkilerin köklerinin zarar görmemesine özen gösterilmelidir. En uygun gübreleme toprak analizine göre yapılacak gübrelemedir. Havuç nitrat formunda azotu tercih eder.Potasyum ise havuçta şeker oranını ve depolanma gücünü arttırır.

Havuçta hasat, yetiştirilen çeşide, yetiştirme alanının genişliğine ve pazarlanacak havucun miktarına göre elle veya makineyle yapılır.El ile yapılacak hasatta tarla birgün önce sulanmalıdır, makineli hasatta tarlanın sulanmasına gerek yoktur.Her iki hasat sırasında da bitkilerin zarar görmemesine dikkat edilmelidir.Çünkü bu durum raf ömrünü ve depolama ömrünü kısaltırken pazar değerini de düşürmektedir. Havuçlarda olgunlaşma süresi çeşide göre değişir. Erkencilerde bu süre 8–10 hafta iken orta çeşitlerde 12–13 hafta geççilerde ise 16–18 haftaya kadar çıkabilir. Eğer hasat erken yapılırsa, sebzeler henüz gelişme dönemlerinde olduğu için yeterli irilik, şekil ve ağırlığa ulaşamamış olur. Bu yüzden küçük havuçlar oluşur ve verim düşer. Erken hasat edilen havuç bitkisi kabuk olarak da yeterli kalınlığa ulaşmadığı için hasat sırasında ağırlık kaybı ve bitkide taşıma sırasında fizyolojik hasara neden olacaktır.

Cılız ve açık renkli olarak erken hasad edilen havuçlar; düşük düzeyde şeker içerikleri sebebiyle de yeterince tatlı olmazlar. Çiğ olarak değerlendirilen sofralık havuçlarda hasat; cılız olmaması, tatlı olması,şeker içeriğinin az olmaması için olgunlaşma tamamlanmadan yapılmamalıdır. Hasadın geç yapılması halinde ise havuçta dökümler görülür. Hasadın gecikmesiyle kök rengi açılır, köklerde koflaşma görülür ve toprak zararlılarının zararı artar.Geç hasad edilen sebzeler çürümelere karşı daha hassastır ve gelişme devam ettiğinden bitkide  kartlaşma görülür. Havuçlarda hasat köklerin fazla sertleşmesine meydan vermeden yapılmalıdır.Orta erkenci çeşitlerde dekara verim 2.5-5 ton, geçci çeşitlerde ise 3-4 ton arasında değişir.

Çok başarılı yetiştirmelerde bu değerler her iki grupta da 1 ton daha yüksek olabilir.Hasat edilen havuç bitkisi  pazar için yan köklerinden, yapraklarından temizlenerek yıkanır.Söküldükten sonra muhafaza edilmesi düşünülen havuçlarda hasadın tam olgunlaşması gerçekleştikten sonra yapılması ve hasat sırasında havuçların yaralanmamasına özen gösterilmesi gerekir.Depolama söz konusu ise hasat sırasında zarar gören havuçlar ayıklanmalı ve seçilen ürünler  0 derece soğutulmalıdır.Bu sıcaklığın daha da altında kalan havuçlar donarak çürümeye sebep olur ve bu durum istenmez. Hatalı depolama yapılırsa filizlenme, köklenme, öz çürümesi ve acılaşma görülür. Depolanan havuçlarda meydana gelecek acılaşma, havuçların oda sıcaklığında birkaç gün bekletilmesi ile de giderilebilir.

Gri küf, sulu yumuşak çürüklüğü depolamada karşılaşılan önemli hastalıklardandır.Hasat sonrası da depolama sonrası da tüketici aynı kalite ve görünüşte ürün talep eder bu yüzden yetiştirici ürünü doğru bir şekilde sınıflandırmalıdır.

Güncelleme Tarihi: 18 Ocak 2020, 00:08

Yorum yapabilmek için üye girişi yapmanız gerekmektedir.

Üye değilseniz hemen üye olun veya giriş yapın.

SIRADAKİ HABER

banner214

banner227